Menopauza a seks to temat znacznie szerszy niż sam spadek libido. Obniżenie poziomu estrogenów może wpływać na błonę śluzową pochwy i sromu, naturalne nawilżenie oraz komfort podczas penetracji. Jednocześnie jakość życia seksualnego po 50. roku życia zależy także od samopoczucia, snu, relacji partnerskiej, stosowanych leków i ogólnego stanu zdrowia. Zmiany te nie oznaczają końca satysfakcjonującej seksualności – istnieje wiele metod pozwalających poprawić komfort i ponownie odkrywać bliskość.
Wpływ menopauzy na funkcje seksualne
Spadek estrogenów może prowadzić do zespołu moczowo-płciowego menopauzy (GSM). Obejmuje on między innymi suchość pochwy, pieczenie, podrażnienie, zmniejszenie elastyczności tkanek, ból podczas penetracji oraz objawy ze strony układu moczowego. Dawniej zmiany te określano często jako atrofię pochwy, jednak GSM jest pojęciem szerszym i dokładniej opisuje możliwe dolegliwości.
Ból podczas stosunku w menopauzie, czyli dyspareunia, może powodować stopniowe ograniczanie kontaktów seksualnych i wtórny lęk przed penetracją. Z kolei spadek libido w menopauzie nie zawsze wynika wyłącznie ze zmian hormonalnych. Znaczenie mogą mieć uderzenia gorąca, bezsenność, przewlekłe zmęczenie, stres, samoocena, choroby przewlekłe, leki oraz sytuacja w relacji.
Dlatego uporczywego bólu czy utraty zainteresowania seksem nie należy traktować jako czegoś, co „trzeba zaakceptować z wiekiem”. Warto omówić te dolegliwości z ginekologiem, a w razie potrzeby również z seksuologiem.
Rozwiązania medyczne i samopomocowe
Leczenie objawów menopauzy dobiera się do rodzaju i nasilenia dolegliwości. Przy GSM lekarz może zaproponować miejscową terapię estrogenową, która działa bezpośrednio na tkanki sromu i pochwy i może zmniejszać suchość oraz bolesność podczas aktywności seksualnej. Systemowa terapia hormonalna działa na cały organizm i może być rozważana również przy innych dokuczliwych objawach menopauzy, jednak jej wskazania i bezpieczeństwo wymagają indywidualnej oceny medycznej.
Hormonalna terapia menopauzalna nie jest natomiast uniwersalnym „lekiem na libido”. Jeśli problemem jest przede wszystkim obniżone pożądanie, lekarz powinien uwzględnić także inne możliwe przyczyny.
W codziennej pielęgnacji pomocne są preparaty nawilżające stosowane regularnie oraz lubrykanty w menopauzie używane bezpośrednio przed aktywnością seksualną. Lubrykant zmniejsza tarcie, natomiast preparat nawilżający ma za zadanie dłużej utrzymywać wilgotność tkanek.
Piecznie, nietypowa wydzielina, krwawienie, nasilony ból czy dolegliwości przy oddawaniu moczu wymagają diagnostyki – nie każdy dyskomfort po menopauzie jest wyłącznie konsekwencją niedoboru estrogenów.
Zmiana stylu życia i komunikacja z partnerem
Seks w menopauzie może wymagać zmiany dotychczasowych przyzwyczajeń. Dłuższy czas pobudzenia, większa ilość lubrykantu, spokojniejsze tempo i poszukiwanie innych form stymulacji mogą znacząco poprawić komfort.
Ćwiczenia dna miednicy mogą być pomocne przy osłabieniu mięśni i nietrzymaniu moczu, jednak ćwiczenia Kegla w menopauzie nie są rozwiązaniem dla każdej osoby. Przy bólu i nadmiernym napięciu mięśni potrzebna może być przede wszystkim nauka ich rozluźniania pod opieką fizjoterapeuty uroginekologicznego.
Równie ważna jest komunikacja partnerska w menopauzie. Warto powiedzieć partnerowi, które formy dotyku są przyjemne, czego obecnie należy unikać i czy potrzebują Państwo więcej czasu na pobudzenie. Bliskość nie musi również ograniczać się do penetracji.
Osoby doświadczające suchości mogą zapoznać się z kategorią lubrykantów i preparatów nawilżających do okolic intymnych. Jeśli natomiast zmiany w seksualności powodują napięcie, wycofanie lub problemy w relacji, pomocna może być konsultacja z ginekologiem, fizjoterapeutą dna miednicy lub seksuologiem.
Kliknij w link poniżej i zobacz wszystkie produkty z kategoriiKulki gejszy
